Kwestia obronności jest kwestią istotną dla każdego państwa, zaś obrona ojczyzny jest sprawą i obowiązkiem wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej o czym stanowi art. 85. Konstytucji RP oraz ustawa z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Najwyższy akt prawny przewiduje zarządzenie powszechnej mobilizacji, w której powołuje się uzupełnienie jednostek wojskowych żołnierzami rezerwy posiadającymi nadane przydziały mobilizacyjne. Niniejszy wpis poświęcamy obsłudze odwołania, które sporządzaliśmy na rzecz naszego klienta i temu dlaczego warto skorzystać z pomocy radcy prawnego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1459), powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Obywatel polski będący równocześnie obywatelem innego państwa nie podlega powszechnemu obowiązkowi obrony, jeżeli stale zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do:pełnienia służby wojskowej,wykonywania obowiązków wynikających z nadanych przydziałów kryzysowych i przydziałów mobilizacyjnych,świadczenia pracy w ramach pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych,pełnienia służby w obronie cywilnej,odbywania edukacji dla bezpieczeństwa,uczestniczenia w samoobronie ludności,odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych,wykonywania świadczeń na rzecz obrony – na zasadach i w zakresie określonych w ustawie (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy).Z kolei w myśl art. 58 ust. 1 tej ustawy, obowiązkowi służby wojskowej, w zakresie określonym w niniejszej ustawie, podlegają obywatele polscy, począwszy od dnia, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt pięć lat życia, a posiadający stopień podoficerski lub oficerski – sześćdziesiąt trzy lata życia. Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby (art. 58 ust. 2 ustawy). Obowiązkowi takiemu nie podlegają ponadto kobiety wymienione w art. 58 ust. 3 ww. wojskowe. W Polsce dawniej istniała zasadnicza służba wojskowa, która polegała na obowiązkowym przeszkoleniu wojskowym. Została ona zawieszona 1 stycznia 2010 r. z uwagi na konieczność stworzenia armii zawodowej. Ostatni pobór do wojska odbył się w roku 2008 r. zaś zwolnienie z zasadniczej służby wojskowej ostatnich poborowych odbyło się w sierpniu 2009 r. Rezerw osobowych nie szkoliło się latach 2009-2012 r. Powrócono do szkoleń dopiero w roku 2013 r., a intensywna kontynuacja planowana była w latach kolejnych. Jak podają dane statystyczne: w roku 2006 r. przeszkolono 69 tys. rezerwistów, a w latach następnych kolejno w 2007 r. 53 tys. i w 2008 r. 45 tys. Po wspomnianej przerwie w latach 2009 – 2012 r., w 2013 r. przeszkolono 3 tys. żołnierzy, a w 2014 r. 7,5 tys. W 2015 r. przeszkolono 14,5 tys. rezerwistów, a od roku 2016 r. liczba ta zwiększyła się do 36 tys. na ćwiczeniach (w tym ćwiczeniach rotacyjnych) i kursach długoterminowych. W roku 2017 i 2018 r. było to już także ponad 30 tys. Aktualne rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 2018 r. w sprawie liczby osób, które w 2019 r. mogą być powołane do czynnej służby wojskowej, ustala liczbę żołnierzy rezerwy oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy, a także osób niepodlegających obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego, którzy mogą być powołani w 2019 r. do odbycia lub pełnienia czynnej służby wojskowej w ramach:ćwiczeń wojskowych – do 1000 żołnierzy rezerwy Narodowych Sił Rezerwowych według stanu średniorocznego;ćwiczeń wojskowych – do 2000 żołnierzy rezerwy oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy według stanu średniorocznego;okresowej służby wojskowej – do 200 według stanu średniorocznego żołnierzy rezerwy;służby przygotowawczej – do 4000 według stanu średniorocznego żołnierzy rezerwy, którzy dotychczas nie odbywali czynnej służby wojskowej, oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy, a także osób niepodlegających obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia wojskowego;terytorialnej służby wojskowej – do 26 000 żołnierzy rezerwy oraz osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy, a także osób niepodlegających obowiązkowi odbycia zasadniczej służby wojskowej lub przeszkolenia myśl art. 100 ust. 1 cytowanej ustawy, obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej. Na ćwiczenia wojskowe można powołać:żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały kryzysowe;żołnierzy rezerwy, na ich wniosek lub za ich zgodą, w drodze ochotniczego zgłoszenia się na te ćwiczenia, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych;osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, które ochotniczo zgłosiły się do odbycia ćwiczeń wojskowych, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych (art. 100 ust. 2 ustawy).Na ćwiczenia wojskowe i do okresowej służby wojskowej nie powołuje się żołnierzy rezerwy, którzy:prowadzą własną kampanię wyborczą w przypadku kandydowania do organów, o których mowa w art. 65 ust. 4 – w czasie jej trwania;zostali wybrani na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego albo senatora – w czasie trwania kadencji;zostali przeznaczeni do odbycia służby zastępczej lub odbyli tę służbę (art. 100 ust. 3 ustawy).Szczegółowe warunki, tryb i terminy powoływania do czynnej służby wojskowej i zwalniania z tej służby, uwzględniający potrzeby uzupełnieniowe rodzajów Sił Zbrojnych oraz różne okresy szkolenia w wojskowych ośrodkach szkolenia uregulowane zostały, w wydanym na podstawie art. 73 i art. 106 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2004 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy (Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1505 z późn. zm.). I tak ćwiczenia wojskowe odbywa się jako:jednodniowe – trwające do 24 godzin;krótkotrwałe – trwające od 2 do 30 dni kalendarzowych;długotrwałe – trwające od 31 do 90 dni wskazać też należy, że w niektórych okolicznościach zastosowanie znajdzie wspominanie wyżej rozporządzenie, a w niektórych rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 950). Na potwierdzenie tej tezy przywołać można argumentację z orzeczenia II SA/Sz 1052/18 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, gdzie Sąd nie podziela poglądu organu, zgodnie z którym zastosowanie w przypadku skarżącego – żołnierza rezerwy – winno mieć rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 950). Co prawda na zasadach ogólnych należałoby przyjąć, że uregulowanie późniejsze – czyli rozporządzenie z 15 czerwca 2015 r. – uchyla uregulowanie wcześniejsze – czyli rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2004 r., jednak nie w takiej sytuacji, w której akt późniejszy jest aktem o charakterze ogólnym podczas gdy akt wcześniejszy jest aktem szczególnym – tak jak w tym przypadku. Należy podkreślić, że rozporządzenie z dnia 15 czerwca 2015 r. obejmuje nie tylko kwestie dotyczące ćwiczeń żołnierzy rezerwy – tak jak czyniło to rozporządzenie z 3 czerwca 2004 r. ale dodatkowo obejmuje także np. osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że akt późniejszy o charakterze ogólnym nie mógł uchylić aktu wcześniejszego o charakterze szczególnym. W chwili obecnej obydwa rozporządzenia są obowiązujące, przy czym w stosunku do żołnierza rezerwy zastosowanie winno mieć rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2004 właściwym do skierowania żołnierza na przeszkolenie jest wojskowy komendant uzupełnień, który w celu powołania żołnierza rezerwy na ćwiczenia wojskowe wydaje decyzję administracyjną, którą jest tzw. karta powołania. W karcie powołania podaje się termin i miejsce stawienia się żołnierza rezerwy na ćwiczenia wojskowe oraz właściwą jednostkę. W karcie powołania żołnierza rezerwy należy pouczyć, iż może on wnieść odwołanie od decyzji o powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych. Pouczenie takie winno zawierać informację jak tego dokonać oraz w jakim terminie. Warte odnotowania jest, że ani utrata karty powołania, ani wniesienie odwołania nie wstrzymuje wykonania decyzji. Ustawodawca przewidział kto podlega oraz kto nie podlega powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych. I tak zgodnie z § 9 cytowanego rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2004 r., powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych podlegają żołnierze rezerwy uznani za zdolnych do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (ust. 1). Powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych nie podlegają, niezależnie od przypadków określonych w art. 58 ust. 3 i art. 100 ust. 2 ustawy, żołnierze rezerwy, o których mowa w ust. 1, jeżeli:są tymczasowo aresztowani lub odbywają karę aresztu, karę pozbawienia wolności, w tym również zastępczą karę pozbawienia wolności, albo orzeczono wobec nich pozbawienie praw publicznych;są reklamowani od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;są przeznaczeni do służby w jednostkach zmilitaryzowanych lub do służby w obronie cywilnej, z wyjątkiem ćwiczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2;pobierają naukę w systemie dziennym w szkole ponadpodstawowej, wyższej zawodowej lub wyższej;pełnią służbę w charakterze funkcjonariusza lub kandydata na funkcjonariusza w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biurze Ochrony Rządu, Straży Ochrony Kolei lub Służbie Więziennej;są kobietami sprawującymi opiekę nad osobą, która ukończyła 75 lat życia, jeżeli osoba ta wspólnie z nimi zamieszkuje i opieki tej nie można powierzyć innym osobom;są mężczyznami samotnie sprawującymi bezpośrednią opiekę nad członkiem rodziny wspólnie z nimi zamieszkałym, który nie ukończył 16 lat życia lub został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji albo ukończył 75 lat życia lub jest obłożnie chory, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki;stale zamieszkują za granicą (ust. 2).Z kolei w myśl § 16 ust. 1 i 2 wspomnianego rozporządzenia, żołnierza rezerwy zwalnia się z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem w razie:uznania go ze względu na stan zdrowia:za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej,za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju,za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju;wystąpienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 58 ust. 3 i art. 100 ust. 2 ustawy lub § 9 ust. 2 (§ 16 ust. 1 rozporządzenia).Żołnierz rezerwy może być ponadto zwolniony z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem w razie:śmierci lub obłożnej choroby najbliższego członka rodziny żołnierza, jeżeli udzielenie urlopu okolicznościowego w tym przypadku jest niewystarczające lub niecelowe;zaistnienia innych szczególnie uzasadnionych okoliczności (§ 16 ust. 2 rozporządzenia).Sporządzając odwołanie zwrócić należy uwagę na wskazane szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające na zwolnienie powołanego żołnierza rezerwy z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem. Jest to określenie obszerne i generalne, wymagające szczególnego uzasadnienia i rozpatrzenia sprawy indywidulanie. Przykładowo można wskazywać trudną sytuację rodzinną rozumianą w różny sposób – opieka na chorym dzieckiem czy członkiem rodziny lub też fakt bycia jej jedynym żywicielem. Na taką okoliczność uwzględniając odwołanie powołał się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wspomnianym wyroku z dnia 13 grudnia 2018 r. gdzie wskazał uwzględniając skargę m. in, iż skarżący „jest jedynym żywicielem 5-osobowej rodziny, prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a każdy dzień przerwania tej działalności powodowałby straty, które wiązałyby się z “możliwością bankructwa”. Kolejną okolicznością, którą można brać pod uwagę jest prowadzenie działalności gospodarczej lub rolniczej, w której „dwutygodniowa nieobecność podmiotu w trakcie intensywnych prac polowych i zwiększonych potrzeb nabywców produktów zaopatrzenia dla rolnictwa może skutkować bowiem jego wyeliminowaniem z rynku i ewentualne odzyskanie utraconego dochodu za ten okres nie zmieni jego sytuacji. Podmiot odzyska jedynie utracone w tym okresie dochody jednak nie odzyska już swojej pozycji na rynku, którą zajmą już inne firmy specjalizujące się w tej branży”. Na marginesie należy nadmienić, że w myśl art. 119a ust. 1 ww. ustawy, za odbyte ćwiczenia przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które odwołujący się mógłby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych. Świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych. Zgodnie z art. 119a ust. 5 ustawy świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany wniosek, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczeń prawda Wojsko Polskie ma świadomość, że obywatel może mieć również szereg innych obowiązków i obecnie stara się, aby do wojska nie trafiali zmuszeni siłą żołnierze. Istnieje możliwość kontaktu w wojskowymi komendami uzupełnień, aby można było zaplanować ćwiczenia i pogodzić je z życiem zawodowym i rodzinnym oraz innymi planami. Z całą jednak pewnością należy zauważyć, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia z dnia 5 czerwca 2018, II SA/Go 275/18 powszechny obowiązek obrony ma charakter szczególny, dotyczy bezpieczeństwa państwa, a zatem, co do zasady, jest stawiany przed innymi okolicznościami i potrzebami funkcjonującymi w życiu prywatnym. Argumenty wskazane przez skarżącego, choć istotne dla jego życia zawodowego i rodzinnego, dotyczą tzw. okoliczności dnia codziennego występujących niemal w każdym przypadku powołania. Również stała praca poza granicami kraju, tym bardziej praca, która, jak wskazuje się w skardze, umożliwia skarżącemu codzienny powrót do domu nie jest w tym rozumieniu okolicznością szczególną. Zatem jak można zauważyć także Sądy rozpatrując skargi na nieuwzględnione odwołania podchodzą do spraw mając na uwadze patriotyczne obowiązki obywatela wobec nam pomoc przy sporządzeniu odwołania w dowolny sposób podany na stronie kancelarii od 500 zł netto.